Корчулæ: различия между версиями

4 байта добавлено ,  01:39, 30 майы 2014
Нет описания правки
(Ног фарс, йæ код райдайы афтæ: «Ко́рчула (хорв. Korčula, грекъ. Κορκυρα Μελαινα, лат. Corcyra Nigra, итал. Curzola) — сакъа…»)
 
==Истори==
Сакъадахы истори йæ бынтæй ацæуы арф рагонады. Ссардтой дзы неолиты дуджы обæуттæ, финикийаг хъæууæттæ, раггрекъаг колонийы хæдзаруæттæ. VIII æнусы сакъадахмæ, куыд æгас Далмацийы донгæронмæ æрбайрвæзтысты славайнаг знæмтæ. Фæлæ уæддæр йæ цæрджыты фылдæр суанг фæстаг астæузаманты онг, уыди романовзагджын.
:XII—XV æнусты дæргъы, Корчулæ бирæ хæттыты хызти къухæй къухмæ. Къухдариуаг ыл кодтой бынæттон славайнаг къниазтæ, Венеци, Венгри, Генуей, уыдис ын хæдбары цыбыр рæстæг, уыдис [[Дубровничы республикæ]]йы дæлбар, цалынмæ 1420 азы бæстон не сси венецийæгты. Корчулæйы хæдбардзинады заманы 1214 азы рауагъдæуыд, афтæ схонгæ, Корчулайы уагæвæрд - сакъадахы статус снысангæнæг æмæ историйы хъуыстгонд, куыд Далмацийы юридикон документты зæронддæртæй, закъæтты 'мбырд.
:Бынæттон традицимæгæсгæ раст Корчулайы гуырд уыди номдзыд бæлццон Марко Поло 1254 азы. 1298 азы сакъадахы цур схæцыдысты Генуйы æмæ Венецийы флоттæ, генуйæгты уæлахизæй фæуæвгæйæ. Марко Поло, дам, гæнæни, уыдаит венецийæгты 'вварс, уацары ахст æрцыд æмæ аластæуыд Генуймæ, кæм дзы, ахæстоны бадгæйæ, фæдиктытæ кодта чиныг йæ балцыты тыххæй.
:1797 азы Венециаг республикæ дихгонд æрцыд Франц æмæ Габсбургты империйы æхсæн. Корчула Габсбургты фæци, фæлæ наполеоны хæстыты заманы 1806 азы сакъадах бацахстой францæгтæ æмæ уыди Францы империмæ хаст. 1807 азы Корчула уыди фæстæмæ ист черногойрæгты æмæ уырыссаг флоты цæдисæй, Д.Н.Сенявины дæлкомандæдзыдæй. Уæддæр, фæсхæст, 1815 азы Корчула далмациаг донгæронимæ байсты ис Австримæ.
:1918-1921 æзты сакъадах соккупаци кодтой итайлæгтæ, Фыццаг Дунеон хæсты фæстæ сси Югославийы хай. Дыккаг Дунеон хæсты та йæ фæстæмæ итайлæгтæ бацахстой. Лыстæг Пелешацкаг донхуыйæныл та ацыди арæн, куыд астæузаманты, фæлæ Венеци æмæ Дубровничы республикæйы 'хсæн нæйы, фæлæ Итали æмæ усташаг Хæдбар паддзахад Хорвати. Сакъадахыл активон архайд кодта антифашистон партизанон змæлд æмæ 1943 азмæ партизантæ быны контролмæ райстой Корчулайы. Гермайнаг фашистты цыбыр æрбабырсты фæстæ, 1944 азы уыди бæстон сæрибар.
Хæсты фæстæ Корчула бахызти Хорватийы скондмæ, кæцы уыди [[СФРЮ]]-йы републикæтæй иу. Югославийы ныппæрхы фæстæ сакъадах сси хæдбар Хорватийы хай.
521

правки