Цхинвал: различия между версиями

3194 байта добавлено ,  10:02, 3 ноябры 2019
Ног æвдисæнтæ
(Ног æвдисæнтæ)
|Сахатон таг = +3
|DST = ис
|Телефонон код = +7997447929
|Посты индекстæ =
|Автомобилон код = RSO
|Цифрон идентификатор =
|ВикиКъæбицы категори = Tskhinvali
|Сайт =http://tskhinval.ru/
|Сайты æвзаг = ru
}}
 
== Истори ==
Нырыкон Цхинвалы алфамблайы адæм цард бронзæйы æнусæй рынмæфæстæмæ.
 
Фыццаг хатт картлийаг хъæу Цхинвал æрхъуыдыгонд уыд гуырдзыйаг азфысджытæй [[1398-æм аз]]ы, фæлæ фæстæдæр æссардæуыд документтæ, кæцытæ бæлвырд кæнынц, ома ам лæууыд фидар, III æнусы амад Паддзахы фырт Асфæгуырæй, кæцы у персайнаг династи Аршакидæй.{{ратæдзæн нæй}}
 
Сахары бынат ис уæгæнæн фæндагыл, кæцы иукодта Цæгат Кавказ [[Тифлис]]имæ æмæ [[Гур]]имæ. Æмæдзы цард хæцæ цæрджытæ: фылдæр дзуттæгтæ, сомихæгтæ, гуырдзыйæгтæ, ирæттæ æмæ уырыссæгтæ.{{ратæдзæн нæй}}
 
Хуссар Ирыстон фыццаг хатт бахаудта статистикон бафысты Уæрæсейы Империйы фыццаг æмæ иунæг æппæтиумæйаг адæмон бафысты, кæцы уагъд æрцыд 1886 азы. Ацы бафыст у иунæг документ, кæцы уынын кæны раст бæрæггæнæнтæ адæмы нымæцы тыххæй XIX æнусы.
 
Централон статистикон комитеты бæрæггæнæнтæм гæсгæ ирæттæн сæ фылдæр хай цардысты Цхинвалы фадыджы (33680 адæймаджы).
 
1918-1920 азты сахары уыдис ирæттæ æмæ гурыдзыйæгтæ æхсæн хæстон æзмæстытæ. Советон бардзинад æрфидар Сырх æфсадæй 1921 азы мартъийы мæйы.
 
Æмæ аз фæстæ 1922-мы Цхинвал официалон хъуыддагмæ гæсгæ сси [[Хуссар Ирыстоны автономон бæстæ]]йы сæйраг сахар Гуырдзыйаг ССР-йы хайы.
Фæстæдæр сахары цæрджыты нымæцы уыдысты фылдæр ирæттæ, Хуыссар Иры хъæутæй рацæугæтæ. 1989 азмæ гæсгæ сахары цардис 42 934 адæймаджы.
 
1955 азы горæты уыд 3 чиныгдоны, драматикон театр, музыкалон скъола, типографи, бæстæзонæн музей. 1935 азæй фæстæмæ Цхинвалы кусы пединститут (ныр та — Хуссар Ирыстоны падздзахадон университут Тыбылты А.А номыл).
 
1989 азмæ гæсгæ сахары цардис 42 934 адæймаджы.
 
Æнустæм гæсгæ Сахарсахар йæ ном, æмæ йæ национ сконд бирæ хат ивта.
 
Хæсты размæ(1990-æмты) гуырдзиæгтæн сæ фылдæр хай горæтæй ныссæрфтой(уыдоны 'хсæн стыр гуырдзиагдзых уирæгты общинæ). Конфликты рæстæджы Цхинвал сси тохы аренæ гуырдзиæгты æмæ ирон æфсады 'хсæн.
 
Сочийы бадзырды фæстæ 1992 азæй сууанг 2004-æм азмæ уыд сабыр рæстæг, фæлæ ситуаци та быцъынæг кæнын райдыдта 2004 азы.
 
==== Цалцæг ====
2008 азы, хæсты фæстæ, райдыдта горæты цалцæджы рæстæг.
 
Цыдæр рæстæг Цæгат æмæ Хуссар Иры дзырд цыд фарста горæт рахæссыны тыххæй, фæлæ ныхасæй дарддæр хъуыддаг нал азмæлыд.
 
Бадзырдмæ гæсгæ(Хуссар Ирыстоны æмæ Уæрæсейы хицауадты 'хсæн) уырыссаг аразджыты дæлхайадæн СУ-155 августы кæрæтты(2008 азы) радтой 60 гектары ног микрорайоны арæзтадæн. Уыцы азы пъланмæ бахастой 80 000 квадратон метры арызт.
 
Хæсты рæстæджы газдадзæн Агара-Цхинвал(Гуырдзыйæ цæуы) хæлд æрцыд. 26 августы 2009 азы арызт æрцыд ног газдадзæн "Дзуархъæу-Цхинвал", кæцы цæуы Уырысæй тæккæ дæр Хуссар Ирмæ.
 
Арæзт æрцыд дондадзæн Едыс-Цхинвал(хæсты рæстæджы ай дæр фехæлд). Ныр ма ноджы иу дондадзæн аразынц, кæцыйы фæрцы æнæхъæн Цхинвал доны домæнтæ сæхгæндзæн.<ref>https://sputnik-ossetia.ru/South_Ossetia/20190926/9328710/Vanatskiy-vodokanal-kakie-problemy-Tskhinvala-on-reshit.html</ref>
 
31 августы 2009 азы байгом кодтой ног микрорайон "Московский"
Æнустæм гæсгæ Сахар йæ ном, æмæ йæ национ сконд бирæ хат ивта.
 
== Ахуырад ==
24

правки