Открыть главное меню

Координатæтæ: 47°36′00″ ц. у. 103°14′00″ с. д. / 47.6° ц. у. 103.233333° с. д. (G) (O)

Мангол
Монгол Улс
Тырыса Герб
Тырыса Герб
Mongolia on the globe (Asia centered).svg
Девиз: «Даяар Монгол»
Хæдбар сси 1911 азы 29 декабры Цинаг империйæ
Æвзаг мангойлаг
Сæйраг сахар Улан-Батор
Стырдæр сахартæ Улан-Батор, Эрдэнэт, Дархан
Хицауиуæджы хуыз Парламентон республикæ
Президент
Премьер-министр
Ц. Элбэгдорж
С. Батболд
Фæзуат 1 564 116 км²
Доны процент 0,6
Цæрджытæ
• Бахыгъд (2006)
Æнгомад

2 832 224 ад.
1,8 ад./км²
ÆМП
• Æдæппæт (2006)
• Иу адæймагмæ
дунейы 152-æм
5,781 млрд. $
2 000 $
Валютæ Манголы тугрик (MNT)
Интернет-домен .mn
Телефонон код +976
Сахатон таг UTC+7 … +8

Мангол[1], Монголи дæр (манг. Монгол Улс) у паддзахад Азийы, Уæрæсе æмæ Китайы сыхаг.

  • Фæзуат: 1 565 000 км² (дунейы 18-æм).
  • Цæрджыты нымæц: 2 712 315 адæймаджы (2003-агæм азы).

Манголы цæрджытæй сæ фылдæр цæрынц быдыры, хизынц фос. Уыцы бæстæйы бирæ сахартæ нæй (фен Манголы сахарты номхыгъд). Алы Манголы цæрæгæн хауы 12 стуры. Фосдарынады кусынц мангойлæгты 42%.

ИсториИвын

XIII æнусы Мангол уыдис дунейы историйы стырдæр империйæн йæ зæрдæ. Уыцы империйы бындур сæвæрдта мангойлаг адæмы иугæнæг Чингисхан.

Нырыккон Мангол, куыд хæдбар паддзахад, сæвзарди 1911-æм азы. Китай 1949-æм азы онг разы нæ уыд Манголы хæдбардзинадыл.

Административон дихдзинадИвын

Манголы 22 провинцийы ис (провинци та мангойлагау у аймаг). Сæйраг сахар Улан-Батор у хицæн административон субъект.

ПолитикæИвын

Манголы ис цалдæр политикон партийы, уыдонæй тæккæ тыхджындæр сты Адæмон революцион парти æмæ Демократион парти.

Манголы президент у Цахиагийн Элбэгдорж, 2009-æм азы равзæрст.

ЭкономикæИвын

 
Манголы картæ

ЭкспортИвын

Æрхуы, молибдены концентрат, флюорит, кашемир, къуымбил, стуры царм сты сæйраг экспортон товартæ. Манголы ис æфсæнæрзæт æмæ дурæвзалыйы рæдзæгъдтæ, æндæр минералон ресурстæ.

2003 азы уавæрмæ гæсгæ сæйраг экспортон партнёртæ уыдысты: Китай — 46,7%, АИШ — 32%, Уæрæсе — 6,5%, Республикæ Корей — 5,1%.

ИмпортИвын

Нефтæй конд продукттæ, индустрион ифтонггæрзтæ, фæлхасгæнæн товартæ.

2003 азы уавæрмæ гæсгæ сæйраг импортон партнёртæ уыдысты: Уæрæсе — 33,9%, Китай — 19,8%, Республикæ Корей — 12,1%, Герман — 5,2%.

ТранспортИвын

АвиациИвын

2004 азы уавæрмæ гæсгæ бæстæйы ис 36 аэропорты. Уыдонæй 11 аэропорттæн ис хъæбæр стæхæн таг.

Кусынц:

 
Манголы моладзандон

Æддаг æрмæгИвын

ФиппаинæгтæИвын

  1. Ирон-уырыссаг дзырдуат. Сарæзтой йæ: Бигъуылаты Б., Гагкайты Хъ., Гуыриаты Т., Хъуылаты Г., Гуаты О. Дзæуджыхъæу, «Алания», 2004 — 540 ф.