Ирыстон кæнæ Ир[1], дыгуронау Иристон, у Цæгат Ирыстон æмæ Хуссар Ирыстоны иумæйаг ном. Ирыстонæн йæ хуссары æмæ цæгаты дæр ис, Ирыстоны иудзинадмæ чи тырны, ахæм адæймæгтæ. Ирыстоны иумæйаг фæзуат у 11900 км².

Ирыстон
Иристон
Тырыса
Flag of North Ossetia.svg
Йæ дæлхæйттæ Цæгат Ирыстон, Хуссар Ирыстон, Тырсыгом, Къобы зылд, Хъуды ком
Стырдæр сахартæ Дзæуджыхъæу, Мæздæг, Беслæн, Цхинвал (Чъреба), Алагир
Ирыстон картæйыл
ВикиКъæбицы Ossetia
Ossetian tribes.png

ЭтимологиИвын

Ном Ирыстон арæзт у ирон дзырд Ир æмæ фæсæфтуан -стон-æй (йæ ратæдзæн у индоевропæйаг уидаг *stā- «лæууын» æмæ персайнаг æвзаджы амоны «бынат, бæстæ»). Ныхас Ир-æн арынц цалдæр равзæрæны. Бирæ иртасджытæ дзурынц æмæ Ир рацыдис рагон ирайнаг arya æмæ aryana-йæ.[2][3][4] Фæлæ Абайты Васойы хъуыдымæ гæсгæ кавказаг субстратæй ист у[5].

Æндæр æвзæгты фылдæрыл Ирыстон хонынц «Осетия». Уый рацыдис гуырдзиаг дзырдæй «ოსეთი» [osetʰi], уый та нысан кæны «осæгты (ирæтты) бæстæ».

КæсИвын

Æддаг æрмæгИвын

ФиппаинæгтæИвын

  1. Ир у ирон адæмы æмбырдгонд ном фыццаджыдæр, фæлæ уыцы дзырдæй пайда кæнынц бæстæ хонынæн дæр.
  2. Agustí Alemany. Sources on the Alans: A Critical Compilation. Brill Academic Publishers, 2000 ISBN 90-04-11442-4 (англ.)
  3. В. Ф. Миллер. Осетинские этюды (уырыс.)
  4. Камболов Т. Т. Осетинские субэтнонимы // Очерк истории осетинского языка (уырыс.)
  5. «Очевидно, что ir к arya- никакого отношения не имеет, и для него надо искать другое объяснение <...> Поскольку другие осетинские племенные названия — digor, twal — связаны с кавказской этнонимикой, естественно обратиться туда и для объяснения термина ir» [В. И. Абаев. ИЭСОЯ, Т. I. С. 545-546].